Szemborowo (dawniej: Schamborowo, Wszemborowo, Szamborowo, Szymborowo, Wsemborowo, Szemborów) – wieś królewska, powstała w końcu XIV w. na terenie Puszczy Mokowskiej, nad rzeką Polednią. Administracyjnie Szemborowo należało do starostwa pyzdrskiego w województwie kaliskim. Pod względem kościelnym wchodziło w skład parafii Brudzewo. Nie ma żadnej dokładnej wiadomości, kiedy w Szemborowie powstał pierwszy kościół parafialny. Jako istniejąca już parafia, po raz pierwszy Szemborowo występuje w źródłach pod datą 10 września 1463 roku. Położone w bezpośrednim sąsiedztwie wsie: Otoczna, Sędziwojewo i Stanisławowo należały w XV w. do wojewody kaliskiego – Stanisława Ostroroga. Wiadomo, że wojewoda planował w 1455 r. wybudowanie kościoła i utworzenie parafii w Sędziwojewie. Zamiar ten nie doszedł do skutku, jednak kościelne zabiegi Ostroroga uwieńczone zostały erygowaniem parafii pod wezwaniem św. Mikołaja w Otocznej. 10 września 1463r. wobec Konsystorza Gnieźnieńskiego zawarta została umowa między proboszczem Szemborowa ks. Mikołajem a patronem parafii Otoczna Stanisławem Ostrorogiem, mocą której proboszcz szemborowski przejął pod swój zarząd parafię Otoczna w charakterze filialnej. Unia parafii Szemborowo i Otoczna trwała aż do 14 maja 1938 roku.

Pod względem administracji kościelnej Szemborowo należało do dekanatu słupeckiego i archidiakonatu gnieźnieńskiego.

Ponieważ Szemborowo było wsią królewską, kościół parafialny podlegał prawu patronatu królewskiego. Wzniesiony został zatem przez króla Władysława Warneńczyka [1434 – 1444] lub Kazimierza Jagiellończyka [1447 – 1492]. Parafię erygował i instytuował jej pierwszego proboszcza jeden z arcybiskupów gnieźnieńskich: Wojciech Jastrzębiec [1423 – 1436], Wincenty Kot [1438 – 1448], Władysław Oporowski [1449 – 1453] lub Jan Sprowski [1453 – 1464].

Patronką kościoła i parafii szemborowskiej była zawsze św. Urszula z Towarzyszkami, chociaż w aktach wizytacyjnych z XVII w. wymieniano tylko ogólnie Jedenaście Tysięcy Dziewic.

Pierwszy kościół szemborowski był budowlą drewnianą z małą wieżyczką pokrytą gontami. Kościół istniał ok. 220 lat. W 1670 roku spalił się wraz z wszystkimi budynkami plebańskimi od uderzenia pioruna.

Drugi kościół, również drewniany, wybudowano dopiero po upływie dwudziestu kilku lat. Postawił go ówczesny dziedzic szemborowski Stanisław Rydzyński. Ten jościół przetrwał do pierwszych lat XIX w. Przyczyną jego zniszczenia był huragan we wrześniu 1804r.

W latach 1818 – 1823 nowy kościół wybudowali parafianie. Budowano go sposobem gospodarczym: drewno i robociznę ofiarowali parafianie, cegłę wypalano własnym przemysłem. Nową budowlę postawiono systemem muru pruskiego. Kościół był nietrwały. Przetrwał zaledwie 80 lat. Na początku XX w. planowano wystawienie kościoła w stylu romańskim, jednak koszty takiej budowy okazały się zbyt wysokie i projekt został odrzucony przez patrona. Dzięki staraniom ks. Edmunda Konarskiego w ciągu trzech lat [1905 – 1907] wybudowano, z inicjatywy parafian i patrona ( był nim wówczas rząd pruski), istniejący do dnia dzisiejszego kościół w stylu zbliżonym do barokowego. 10 lutego 1907 roku kościół poświęcił ks. dziekan Jan Szudziński z Powidza, a konsekracji dokonał 9 września 1919 r. sufragan gnieźnieński bp Wilhelm Kloske.

Jak na warunki wiejskie kościół jest stosunkowo obszerny, mogący pomieścić ok. 700 osób. Posiada on duże prezbiterium, a w swoim korpusie jest zbudowany na planie krzyża. Do wnętrza prowadza drzwi główne od strony północno-wschodniej i boczne od strony południowo-wschodniej. Do prezbiterium dobudowana jest z jednej strony zakrystia, a z drugiej siedmiokątna kaplica Grobu Pańskiego. Kościół posiada beczkowe drewniane sklepienie.

Główny ołtarz ma w swojej nadstawie barokowy olejny obraz św. Urszuli z Towarzyszkami ( pochodzący z drugiego kościoła) i po bokach dwa mniejsze: św. Wojciecha i św. Stanisława Kostki. W 1957 r. umieszczono w tej nadstawie również obraz Matki Bożej Jasnogórskiej, przez odsłonięcie wymieniany z obrazem świętej patronki kościoła. Natomiast w ołtarzach bocznych znajdują się figury: Serca Jezusowego i św. Józefa. W kościele znajduje się rokokowa chrzcielnica w kształcie anioła trzymającego czarę figury: Chrystusa Frasobliwego, św. Piotra, św. Pawła, św. Jana Ewangelisty, św. Wawrzyńca i św. Antoniego. Do kościoła przybudowana jest wieża (37 m), posiadająca barokowy hełm. Kościół nie miał szczęścia do dzwonów – dwukrotnie je zawieszano i dwukrotnie zabrali je Niemcy, pierwszy raz w 1914 r . a drugi w 1941 r. Obecnie w kościele znajduje się jeden dzwon o wadze 350 kg odlany w 1765 r. przez Jana Gotfrieda Antony z Gdańska.

W czasie II wojny światowej kościół stracił nie tylko trzy dzwony, ale również całe wyposażenie liturgiczne i żelazny piękny parkan Bożej Roli.

 

KONSEKRACJA

„Konsekracja", czyli uroczyste poświęcenie kościoła i ołtarza, zalicza się do najważniejszych aktów liturgicznych. Miejsce bowiem, gdzie gromadzi się wspólnota chrześcijańska, aby słuchać Słowa Bożego, zanosić modlitwy błagalne, wielbić Boga, a przede wszystkim sprawować sakramenty i gdzie przechowuje się Najświętszy Sakrament Eucharystii, jest szczególnym obrazem Kościoła, Świątyni Boga, zbudowanej z żywych kamieni" (Rytuał).

Konsekracja jest to Boża pieczęć, która potwierdza na zawsze wobec wszystkich, że jest to miejsce, które Pan Bóg szczególnie wybrał jako miejsce spotkania, przebaczenia, jako miejsce, w którym niebo spotyka się z ziemią. Ten akt potwierdza również godność człowieka, który wyszedł od Boga, jest Jego odblaskiem przez wolność, możliwość wyboru i zdolność do miłości.

W obrzędzie konsekracji występuje wiele symboli o głębokim znaczeniu. Na początku Biskup Konsekrator święci wodę, ściany kościoła, ołtarz i wiernych. W tym akcie nawiązuje się do chrztu, który czyni z nas świątynię Ducha Świętego. Po Liturgii Słowa następuje namaszczenie olejem ołtarza i ścian kościoła. Olej święci się w Wielki Czwartek w katedrze, matce wszystkich kościołów. Namaszczenie nawiązuje do tradycji Starego Testamentu, namaszczania proroków i królów. Wydarzenie to wiązało się z godnością osoby namaszczonej i określało jej powołanie oraz zadanie do spełnienia. Sam Pan Jezus został namaszczony („Mesjasz” znaczy „namaszczony”), aby odkupić ludzkość.

Ołtarz namaszcza się, aby służył do sprawowania Najświętszej Ofiary. Namaszcza się ściany kościoła, bo ma być tylko Bogu oddany i Jemu służyć jako Jego dom. Podczas widzialnego namaszczenia olejem dokonuje się namaszczenie niewidzialne Duchem Świętym. Po namaszczeniu ołtarza i ścian kościoła następuje ich okadzenie, okadza się również wiernych. Czynności te symbolizują, że odtąd modlitwa, jak woń kadzidła, wznosi się do Boga. Świątynia ma być wypełniona modlitwą ludzi, którzy tu przychodzą. Następuje teraz uroczyste oświetlenie ołtarza i kościoła (miejsca namaszczenia ścian) oraz zapalenie wszystkich innych świec. Płonąca świeca oznacza Jezusa Chrystusa - Światłość świata.

 

Zacheuszki

Zacheuszki – krzyże apostolskie, świeczniki apostolskie.

W kościołach katolickich zacheuszki są umieszczane w tych miejscach, zwyczajowodwunastu, które biskup namaścił podczas dedykacji (konsekracji) kościoła. Występują w formie klocka, płytki z symbolicznym krzyżykiem, są malowane lub ryte w ścianie. Pod lub nad nimi umieszcza się jednoramienny świecznik lub lampkę. W rycie rzymskim podczas konsekracji kościoła zapalano 12 świec zwanych zacheuszkami.

Po soborze watykańskim II zredukowano liczbę namaszczenia ścian kościoła do czterech. Nie zakazano jednak namaszczenia w 12 miejscach nawiązując do symboliki Dwunastu Apostołów.

Nazwa polska pochodzi od biblijnego imienia Zacheusza, który przyjął Jezusa Chrystusa w swoim domu. Świeczniki zapala się w rocznicę konsekracji kościoła.

 

Urszula